Dzieje Kościoła i Parafii

W XVI wieku na terenie Księstwa Pruskiego wprowadzano systematycznie protestantyzm, w myśl zasady „cuius regio, eius religio” („kogo panowanie, tego religia”). Mieszkańcom Żytkiejm narzucono więc wyznanie ewangelickie. Parafia ewangelicka została utworzona w 1579 roku. W tym właśnie czasie, z rozkazu księcia Albrechta Fryderyka, wybudowano późnogotycki kościół. Pastorami byli tu zapewne Litwini (np. Mykolas Sapunas), choć też i Polacy (np. Kytlikowski czy Ciborovius). W 1579 roku miała powstać już szkoła parafialna, ale jest to mało prawdopodobne (powstała zapewne dopiero w 1638 roku). W 1634 roku spalił się kościół. Nowy, okazalszy, o charakterze budowli obronnej (z 4 rondlami, czyli barbakanami, i otworami strzelniczymi), postawiono w roku 1638.

Obecny wygląd kościół uzyskał po przebudowie i gruntownym odnowieniu trzy wieki później, w roku 1879. Do XVIII wieku nabożeństwa odprawiano tylko po litewsku, potem również po niemiecku. W 1848 roku na 4100 parafian 1163 (38,4 %) znało język litewski. Litewskie nabożeństwa przetrwały do I wojny światowej. W XIX wieku osiedliła się tu ludność katolicka. Opiekę duszpasterską sprawował nad nimi proboszcz olecki. Po 1853 roku kapłani z Olecka kilka razy w roku odprawiali w Żytkiejmach Mszę św. w domach prywatnych, a potem w drewnianej kaplicy pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny.

Po II wojnie światowej napłynęli tu w większej ilości katolicy, którzy przejęli kościół będący wcześniej własnością ewangelików. Kościół został poświęcony dla kultu katolickiego 29 października 1946 roku. Upamiętnia to napis na kapliczce maryjnej wzniesionej vis a vis kościoła w 25-tą rocznicę jego poświęcenia (1971 roku). Opiekę duszpasterską sprawowali najpierw księża z parafii Wiżajny, a potem z Dubeninek. Od 1952 roku przy kościele w Żytkiejmach zamieszkał na stałe kapłan. Utworzono stały wikariat parafii Dubeninki. Już od 1956 roku prowadzone są księgi chrztów, małżeństw i zgonów. Parafię erygowano kanonicznie 20 kwietnia 1972 roku.

Parafia obejmuje swym zasięgiem miejscowość Żytkiejmy oraz wsie Degucie, Kiekskiejmy, Lenkupie, Łysogóra, Pobłędzie, Przesławki, Skajzgiry i Wobały. Na terenie parafii mieszka ok. 1200 wiernych. Odpust parafialny ma miejsce we wspomnienie św. Michała Archanioła (29 września) oraz w Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Proboszczami w Żytkiejmach byli kolejno:

ks. Jan Zimolong SVD (1967-1975), ks. Franciszek Starzec (1975-1983), ks. Wiesław Jan Bednaruk (1983-1994), ks. Wacław Karawaj (1994-1995), ks. Mirosław Mścichowski (1995-2002), ks. Jan Chrapowicki (2002-2004), ks. Czesław Król (2004-2009).  Od 2009 roku do chwili obecnej proboszczem jest ks. Marceli Ogar.

Ostatnia wizytacja kanoniczna odbyła się we wrześniu 2007 roku, dokonał jej Ks. Bp Romuald Kamiński, Biskup Pomocniczy Diecezji Ełckiej.

Kościół nie posiada stylu. Jest budowlą halową bez wyodrębnionego prezbiterium, bez wieży, z niewielka kruchtą. Urządzenie wnętrza świątyni odpowiada posoborowym normom liturgicznym. Nawę świątyni wypełniają dwa rzędy nowych dębowych ławek wykonanych przez Pana Jerzego Orłowskiego w 2006 r. Konfesjonały, w sumie 4, rozmieszczone są wzdłuż ścian. Ozdobę wnętrza stanowią ołtarze i ambona, wykonane w drewnie, a także 16 witraży i stacje Drogi Krzyżowej. Ołtarzy, wykonanych w stylu przypominającym barok jest trzy. W nastawie głównego mieści się obraz św. Michała Archanioła, patrona kościoła. Obraz patrona umieszczono w ołtarzu w październiku 2002 roku. Wcześniej był tu krzyż, który obecnie wisi na ścianie kościoła. Obraz został namalowany przez miejscowego malarza Zenona Kraczaja. Jego pierwowzorem był obraz św. Michała Archanioła w kościele na Wigrach. W ołtarzach bocznych są figury: Matki Bożej Niepokalanie Poczętej (prawy) i najświętszego Serca Pana Jezusa (lewy). Do zewnętrznej ściany świątyni, tuż przy wejściu głównym, przymocowana jest tablica z ogłoszeniami oraz medalion upamiętniający Rok Jubileuszowy 2000. Teren przykościelny jest ogrodzony, ozdabia go estetyczna aleja wykonana z kostki brukowej.

Przy kościele w 2006 roku został posadzony dąb upamiętniający pontyfikat naszego Rodaka - Sługi Bożego Ojca Świętego Jana Pawła II. W 2007 roku Państwo Kowalewscy z Redyk ufundowali kamienną tablicę pamiątkową.

W sąsiedztwie kościoła stoi dom parafialny. Został on zbudowany w 1920 roku. Po wojnie mieszkały w nim trzy rodziny. W całości dom został przekazany parafii w 1980 roku. Do tej pory służy jako dom parafialny. W roku 2005 budynek został wewnątrz gruntownie odrestaurowany.

W parafii zachowały się Mszały Rzymskie ("Missale Romanum") pochodzące z początku XX wieku, a jeden z nich aż z roku 1884.

Czytany 1893 razy